کنترل زیستی کرم میوه گوجه فرنگی، Helicoverpa armigera (Hübner) با انجام رهاسازی اشباعی زنبور پارازیتویید تخم Trichogramma brassicae (Bezdenko) بخشی از برنامه مدیریت تلفیقی این آفت در مزارع گوجه فرنگی در ایران است. در این پژوهش، تاثیر ده رقم گوجه فرنگی شامل ارقام Aras، Atrak، Korall، Mobil، Rio Grande، Sivand، Super Chief، Super Mobil، Super Queen و Super Urbana روی ویژگی های زیستی زنبور پارازیتوییدT. brassicae در شرایط آزمایشگاهی و دﻣﺎی 1±26 درﺟﻪ ﺳﻠﺴﯿﻮس، رﻃﻮﺑﺖ ﻧﺴﺒﯽ 10±60 درﺻﺪ و دوره ﻧـﻮری 16 ﺳـﺎﻋﺖ روﺷـﻨﺎﯾﯽ و 8 ﺳـﺎﻋﺖ ﺗﺎرﯾﮑﯽ مطالعه شد. میانگین طول عمر زنبورهای مادهT. brassicae در تیمارهای مورد بررسی از 0/56±7/10 روز در رقم Super Mobil تا 0/49±8/05 روز در رقم Rio Grande متغیر بود. طول دوره ی رشدونمو مراحل نابالغ در رقم Super Urbana (8/61±0/03 روز) بیشترین و در رقم Aras (8/04±0/02 روز) کمترین بود. بیشترین تعداد کل تخم های پارازیته مربوط به رقم Rio Grande(67/85±4/59 عدد) و کمترین آن مربوط به رقم Super Mobil (59/35±5/72 عدد) بود. نرخ پارازیتیسم از1/40±30/08 درصد در رقم Super Urbana تا 1/56±35/86 درصد در رقم Atrak متغیر بود. دامنه ی تغییرات نسبت جنسی نتاج که در همه ی موارد به سمت جنس ماده گرایش داشت از 0/54±59/54 درصد در رقم Aras تا 0/40±62/65 درصد در رقم Rio Grande ثبت شد. بیشترین تعداد نتاج در هر تخم میزبان مربوط به رقم Super Chief (میانگین1/45 فرد در هر تخم پارازیته) و کمترین آن مربوط به رقم Aras (میانگین 1/37 فرد در هر تخم پارازیته) بود. درصد خروج زنبور در همه تیمارها بدون اختلاف معنی دار و بالای 90 درصد بود. مشخص گردید که ارقام گوجه فرنگی می توانند ویژگیهای زیستی و جمعیتی زنبور T. brassicae را بطور مشخص تحت تاثیر قرار دهد.

متن کامل این مقاله به زبان انگلیسی می باشد، لطفا برای مشاهده متن کامل مقاله به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.

گوجه فرنگی یکی از مهمترین محصولات کشاورزی استان فارس می باشد. تحقیقات قبلی نشان می دهد که میزان آب مصرفی گوجه فرنگی در سامانه های آبیاری موجود زیاد و بهره وری آب کم است. به منظور تعیین میزان آب مورد نیاز گوجه فرنگی، در این تحقیق تاثیر مقادیر مختلف آب بر عملکرد و کارایی مصرف آب سه رقم گوجه فرنگی که با سامانه آبیاری قطره ای آبیاری می شدند بررسی گردید. آزمایش در یکی از مزارع شهرستان مرودشت که بافت خاک آن نسبتا سنگین بود انجام شد. مقادیر 60%، 80%، 100% و 120 درصد نیاز آبی گوجه فرنگی بر اساس روش پنمن مانتیث محاسبه و به مزرعه داده شد. یک تیمار آبیاری با مدیریت کشاورز نیز اضافه گردید. با توجه به هزینه ها و درآمدهای مزرعه، نسبت سود به هزینه و تفاوت درآمد و هزینه برآورد و بررسی های اقتصادی انجام گردید. نتایج نشان داد که با افزایش میزان آب آبیاری میزان عملکرد افزایش و کارایی مصرف آب کاهش می یابد که این تغییرات فقط بین تیمارهای 60% و 120% نیاز آبی از نظر آماری معنی دار گردید. حجم آب آبیاری مورد استفاده در تیمارهای مختلف حدود 3900 تا 7800 مترمکعب در هکتار بود. بررسی های اقتصادی نشان داد که تولید محصول گوجه فرنگی در شرایط مزرعه مورد آزمایش، با قیمت فروش محصول 2500 ریال، و ارزش آب صفر تا 6000 ریال، بترتیب دارای نسبت درآمد به هزینه 0.78 و 0.68 بوده که اقتصادی نیست. قیمت آب تاثیر زیادی بر نسبت درآمد به هزینه نداشته لیکن در صورت افزایش قیمت فروش، تولید محصول می تواند اقتصادی گردد.

هدف: این مطالعه با هدف بررسی میزان تنوع ژنتیکی ارقام گوجه فرنگی در ایران انجام شد. همچنین در این پژوهش کارآیی و قابلیت نشانگر مولکولی ISSR در ارزیابی تنوع ژنتیکی گوجه فرنگی سنجیده شد. مواد و روش ها: تعداد 99 رقم گوجه فرنگی شامل ارقام پیشتر رایج، رایج و در حال ارزیابی جهت کشت در ایران، با استفاده از 20 آغازگر ISSR مورد ارزیابی قرار گرفتند. برای این منظور DNA استخراج شده از برگهای جوان پس از تعیین کمیت و کیفیت، طی واکنش زنجیره ای پلی مراز تکثیر شدند. جداسازی قطعات تکثیر شده حاصل از PCR از طریق الکتروفورز افقی بر روی ژل آگارز انجام شد. رنگ آمیزی ژل به وسیله اتیدیوم بروماید صورت گرفت. تصویربرداری از ژل پس از تابانیدن نور UV به منظورر آشکار سازی نوارها، انجام شد. اطلاعات بدست آمده از تصاویر، به وسیله نرم افزار های آماری تجزیه و تحلیل شدند. نتایج: از میان 20 آغازگر مورد استفاده در این پژوهش 17 آغازگر چندشکل بودند و در مجموع 275 باند چندشکل با اندازه نوار های بین 250 تا 3000 جفت باز تولید کردند. چندشکلی متوسط 97 درصد برآورد شد و نه آغازگر 100 درصد چندشکلی نشان دادند. بررسی معیار های کارایی آغازگر ها نشان داد آغازگر UBC 876 بیشترین مقدار شاخص نشانگری، محتوای اطلاعات چندشکلی، نسبت چندشکلی مؤثر و قدرت تفکیک بالا را داشته و درنتیجه عملکرد خوبی در تمایز ارقام دارد. ضریب تشابه جاکارد به طور میانگین 41/0 برآورد شد. بیشترین شباهت ژنتیکی بین ارقامH1423 و Kimia با مقدار 96/0 و کمترین شباهت ژنتیکی بین ارقام Lina و Pil ZTP1 با مقدار 13/0 بود. در تجزیه خوشه ای بر اساس ضریب تشابه جاکارد از روش UPGMA استفاده شد و بر این اساس ارقام به پنج خوشه تقسیم شدند. با توجه به تجزیه واریانس مولکولی (AMOVA) تمایز بین گروه های تشکیل شده معنی دار بود. در این مطالعه حدود 35 درصد از تنوع داده ها توسط دو مؤلفه اول و دوم توجیه شد. طبق تجزیه به مختصات اصلی که مطابقت زیادی با نتایج تجزیه خوشه ای داشت، ارقام به پنج گروه تقسیم‎بندی شدند. فاصله هندسی میان ژنوتیپ ها در نمودار و عدم همپوشانی گروه ها نشان دهنده وجود تفاوت ژنتیکی بین آنها بود. دو رقم Lina و ZTP8 هرکدام به تنهایی در یک گروه قرار گرفتند و بیشترین فاصله ژنتیکی از سایر ارقام را داشتند. نتیجه گیری: این مطالعه میزان تنوع ژنتیکی ارقام گوجه فرنگی در ایران را نسبتا زیاد ارزیابی کرد. نشانگر ISSR با آشکارسازی چندشکلی زیاد نشان داد تکنیکی کارآمد و سودمند جهت بررسی تنوع ژنتیکی و تفکیک ژنوتیپ‎های گوجه فرنگی می باشد.

هدف: مطالعه حاضر با هدف بررسی قابلیت نشانگر SCoT برای ارزیابی تنوع ژنتیکی گوجه فرنگی انجام شد. در این پژوهش همچنین میزان تنوع ژنتیکی ارقام این گیاه که پیشتر در ایران بصورت تجاری کشت شده اند، در حال حاضر کشت می شوند و یا ارقام امید بخش می باشند هدف دیگر مطالعه بود. مواد و روش ها: تعداد 99 رقم گوجه فرنگی (. Lycopersicon esculentum Mill) با استفاده از نشانگر SCoT مورد ارزیابی قرار گرفتند. برای این منظور DNA از نمونه های برگی تازه استخراج گردید. برای بررسی ابتدا از 36 آغازگر SCoT استفاده شد که پانزده آغازگر به منظور تجزیه و تحلیل نهایی در نظر گرفته شدند. نتایج: با استفاده از 15 آغازگر ارقام مورد بررسی 207 نوار تولید نمودند که 206 نوار آن چندشکل بود. اندازه نوارها بین 250 تا 3200 جفت باز متغیر بود. میانگین درصد چند شکلی و میانگین محتوای اطلاعات چندشکلی به ترتیب 52/99 و 30/0 برآورد شد. از ضریب تشابه ژنتیکی جاکارد استفاده شد که میانگین آن 52/0 بود. در بررسی شباهت ژنتیکی بین ارقام، کمترین دامنه ضریب تشابه ژنتیکی جاکارد 17/0 و متعلق به ارقام شماره های 34 و 97 و بیشترین آن 84/0 و مربوط به رقم های شماره 86 و 87 بود. تجزیه خوشه ای بر اساس ضریب تشابه جاکارد و روش Centroid انجام شد که ارقام را به سه خوشه تقسیم کرد. تجزیه به مختصات اصلی رقم ها را به چهار گروه تقسیم نمود که سه مؤلفه اول 82/58 درصد تغییرات مولکولی را توجیه کردند. نتایج حاصل از تجزیه به مختصات اصلی تا حد زیادی با نتایج تجزیه خوشه ای مطابقت داشت. آغازگرهای SCoT12 و SCoT23 با داشتن محتوای اطلاعات چندشکلی، شاخص نشانگری، نسبت چندشکلی مؤثر و قدرت تفکیک بالا کارایی مناسبی در تمایز ارقام داشتند. نتیجه گیری: مطالعه حاضر نشان داد نشانگر مولکولی SCoT برای بررسی تنوع ژنتیکی گوجه فرنگی مناسب است. این نشانگر توانست سطح بالایی از چندشکلی را ایجاد کند و کارایی مناسبی در تمایز ژنوتیپ های گوجه فرنگی را نشان دهد. آغازگرهای SCoT12 و SCoT23 نسبت به سایر آغازگرهای مورد استفاده کارآیی بیشتری داشتند. همچنین بر اساس یافته های این پژوهش به نظر می رسد ارقام گوجه فرنگی مورد استفاده در ایران از تنوع ژنتیکی بسیار بالایی برخوردار نیستند اما برای بررسی دقیقتر استفاده از تعداد بیشتر آغازگر SCoT و نیز نشانگرهای دیگر توصیه می گردد.

گوجه فرنگی دارای واریته های بسیار زیادی است که از نظر رشد گیاه، کیفیت و شکل میوه و دیگر صفات با یکدیگر متفاوتند. به منظور بررسی تنوع مورفولوژیکی-زراعی برخی از ارقام گوجه فرنگی در منطقه خاش، آزمایشی به صورت بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار و ده رقم شامل اورابانا، رد کلود، رد تاپ، روت جرز، وسترن رد، سانسید، ریو گراند اس، دلبا، تی وی و پتو پراید در شهرستان خاش اجرا شد. در پایان آزمایش صفاتی همچون تعداد میوه در هر بوته، متوسط وزن میوه، قطر میوه، عملکرد نهایی، بیوماس، شاخص برداشت، حجم آب میوه، وزن خشک میوه، مواد جامد محلول کل، اسیدیته و ویتامین ث به عنوان صفات مورفولوژیکی زراعی مورد بررسی قرار گرفتند. در پایان آزمایش و پس از تجزیه های متعدد مشخص شد که ارقام هیبرید تی وی و دلبا و رقم اورابانا دارای بیشترین عملکرد محصول بوده و مناسب کشت در منطقه خاش می باشند. همچنین تجزیه کلاستر داده ها نیز نشان داد که 3 رقم در گروه A، 5 رقم در گروه B و دو رقم در گروه C جای گرفتند. این گروه بندی نشان داد که تنوع ژنتیکی از الگوی معنی داری پیروی می کند چرا که ارقامی با عملکرد بهتر و نزدیک به هم در گروه های مشابه قرار گرفتند. در نتایج به دست آمده از رگرسیون گام به گام صفت تعداد میوه در بوته، اولین صفتی بود که وارد مدل رگرسیونی شد و صفات بعدی به ترتیب عبارت از وزن میوه و قطر میوه بودند که وارد مدل رگرسیونی شدند و سایر تغییرات عملکرد را توجیه نمودند.

گوجه فرنگی (Solanum lycopersicum L.) یکی از مهمترین و محبوب ترین سبزیجات میوه ای در جهان است، هم در فضای باز و هم گلخانه قابل کشت است. برای ورود یک رقم جدید گوجه فرنگی به فهرست ملی ارقام گیاهی ایران ویا دریافت حق بهنژادگر انجام آزمون تمایز، یکنواختی وپایداری یک الزام قانونی است. به همین منظور بررسی تمایز،یکنواختی تهیه شناسنامه مورفولوژیک تعداد 19 رقم گوجه فرنگی با تیپ رشد نامحدود(15مورد جدید و 4 رقم شاهد) درسالهای 1400و 1401 درگلخانه، بر پایه طرح کاملا تصادفی و با دو تکرار و طی دوسال مورد بررسی قرار گرفتند. ارقام بر اساس صفات شانه سبز میوه، شکل میوه دربرش طولی، سفتی میوه، نوع گل آذین، بر جستگی دمگاه میوه، تاول زنی برگ، اندازه اثر شکوفه درگلگاه، اندازه اثر دمگل در دمگاه، عمق دمگاه میوه، رنگیزه آنتوسیانین یک سوم بالایی ساقه، وضعیت برگ، شدت رنگ سبز برگ، شدت رنگ سبز میوه وتعداد حفره میوه ازیکدیگر متمایز گردیدند، اما رقم سامورای ازرقم شاهد لیزا متمایز نگردید. نتایج حاصل ازتجزیه واریانس داده ها نشان داد که برای صفات طول میوه، قطر میوه، نسبت طول به قطر میوه، ضخامت پریکارپ، قطرکل میوه، قطر هسته و وزن میوه از نظرآماری تفاوت معنی داری بین ارقام درسطح احتمال یک درصد مشاهده گردید. بررسی یکنواختی ارقام گوجه فرنگی دراین آزمون براساس شمارش بوته های خارج از تیپ انجام گردید ونتایج نشان دادکه ارقام جدید متقاضی تجاری شدن گوجه فرنگی براساس استاندارد اتحادیه بین المللی حمایت از از ارقام گیاهی ازیکنواختی لازم برخوردار بودند، چون بوته خارج از تیپ بین آنها دیده نشد.